Usunięcie subitu jest bezpieczne tylko wtedy, gdy wykonawca zrobi to bez rozniesienia toksycznego pyłu po mieszkaniu – i to właśnie powinno decydować o wyborze firmy, a nie sama cena za metr.
Tak w skrócie brzmi rada, którą swoim czytelnikom daje Verbraucherzentrale NRW, jedna z największych niemieckich organizacji konsumenckich. W Niemczech problem jest dobrze znany: tamtejszy odpowiednik naszego subitu to tzw. „PAK-Kleber”, czyli smołowy klej do parkietu. Niemcy mają za sobą lata badań, wytycznych i procedur. Warto z tego doświadczenia skorzystać.
Co to jest subit i czy jest szkodliwy?
Subit to czarny, smołowy klej, którym w PRL-u masowo przyklejano klepki parkietu. W Niemczech podobne kleje stosowano mniej więcej do lat 60. XX wieku. Ich wspólnym problemem są WWA, czyli wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (po niemiecku PAK).
Wiele związków z grupy WWA działa rakotwórczo. Najlepiej zbadany jest benzo[a]piren, który mierzy się jako „wskaźnik” dla całej grupy. Substancje te przedostają się do kurzu i powietrza w mieszkaniu, zwłaszcza gdy parkiet jest stary, ma szpary albo luzujące się klepki.
Jak rozpoznać subit i odróżnić go od lepiku?
Subit najczęściej zobaczysz po podniesieniu jednej klepki albo w szparach między deskami. To czarna lub szaroczarna, twarda warstwa, często z wyraźnym, ostrym zapachem smoły, kojarzącym się z ropą. Zapach bywa wyczuwalny w całym pomieszczeniu, zwłaszcza latem.
Subit łatwo pomylić z lepikiem asfaltowym. Prosty domowy test to przetarcie fragmentu szmatką z benzyną ekstrakcyjną:
- jeśli warstwa zmywa się łatwo, to najpewniej lepik,
- jeśli schodzi z trudem, to najpewniej subit.
To jednak tylko wskazówka. Niemieccy eksperci podkreślają, że po samym wyglądzie i kolorze nie da się rozstrzygnąć, czy klej jest smołowy, czy bitumiczny. Pewność daje dopiero badanie laboratoryjne próbki. Lepik asfaltowy zwykle zawiera znacznie mniej WWA, ale przy remoncie też warto obchodzić się z nim ostrożnie.
Usuwanie subitu: najważniejsza zasada to brak pyłu
Niemieccy eksperci stawiają sprawę jasno: przy usuwaniu parkietu na kleju smołowym kluczowe jest, by mieszkanie nie zostało zanieczyszczone pyłem zawierającym WWA. Pomagają w tym odpowiednie zabezpieczenia i metody pracy.
W praktyce oznacza to, że źle przeprowadzone usuwanie może być gorsze niż pozostawienie subitu w spokoju. Szlifowanie bez odciągu, rozgrzewanie kleju czy zamiatanie resztek na sucho roznoszą trujący pył po całym domu. Potem trudno się go pozbyć.
Jak wybrać firmę do usuwania subitu?
W Niemczech konsument ma ułatwione zadanie. Verbraucherzentrale radzi wybierać firmę, która pracuje według oficjalnej instrukcji ubezpieczyciela branży budowlanej (BG BAU) dotyczącej usuwania klejów z WWA spod podłóg drewnianych. Firma musi też przestrzegać technicznych reguł dla substancji niebezpiecznych (TRGS 524 i 551), a jej pracownicy powinni mieć ukończone szkolenie z pracy z takimi substancjami.
W Polsce nie ma jednej tak szczegółowej procedury dla subitu, ale te same zasady można przenieść na nasze warunki. Rzetelny wykonawca:
- odgradza strefę prac folią i zabezpiecza pozostałe pomieszczenia,
- używa maszyn z odciągiem pyłu i odkurzaczy przemysłowych z filtrem HEPA,
- frezuje lub skrawa subit zamiast go rozgrzewać i rozmazywać,
- zapewnia ekipie kombinezony i maski z odpowiednimi pochłaniaczami,
- przekazuje odpady do utylizacji jako niebezpieczne i potrafi to udokumentować,
- sprząta po pracach na mokro i odkurzaczem z filtrem, a nie miotłą.
Usunąć subit czy go przykryć?
Całkowite usunięcie subitu jest najpewniejszym rozwiązaniem, ale nie jedynym. Niemieccy doradcy zaznaczają, że gdy parkiet jest jeszcze w dobrym stanie, emisję WWA można ograniczyć innymi metodami, na przykład przez jego szczelne zalakierowanie.
To jednak rozwiązanie tymczasowe. Subit pozostaje pod podłogą i wróci jako problem przy pierwszym większym remoncie. Dlatego decyzję warto podjąć po ocenie stanu podłogi przez fachowca, a najlepiej po badaniu kurzu lub powietrza.
Samo przykrycie subitu panelami, folią czy nową wylewką nie rozwiązuje problemu, bo związki z kleju mogą przenikać przez kolejne warstwy. Jeśli subit ma zostać na miejscu, stosuje się specjalne grunty odcinające, ale to również kompromis, a nie trwałe rozwiązanie.
Jak sprawdzić, czy po usunięciu subitu mieszkanie jest bezpieczne?
To element, o którym w Polsce mówi się rzadko. W Niemczech zaleca się, by po zakończeniu prac i dokładnym sprzątaniu wykonać pomiar kontrolny stężenia WWA. Dotyczy to także sytuacji, gdy parkiet został tylko uszczelniony.
Niemcy mają do tego konkretne punkty odniesienia:
Co się mierzy | Wartość orientacyjna | Źródło |
|---|---|---|
Benzo[a]piren w powietrzu po remoncie | 0,80 ng/m³ (wartość wstępna, 2021) | Komisja ds. wartości dla powietrza wewnętrznego (AIR) przy Umweltbundesamt |
Benzo[a]piren w kurzu domowym – próg działania | powyżej 100 mg/kg kurzu | wytyczne DIBt („PAK-Hinweise”) |
To samo, gdy w domu są małe dzieci | powyżej 10 mg/kg kurzu | wytyczne DIBt („PAK-Hinweise”) |
Dla klienta pomiar kontrolny to najlepsza gwarancja, że mieszkanie jest naprawdę czyste. Dla firmy to mocny argument, który odróżnia ją od konkurencji.
Czy subit jest szkodliwy po 50 latach?
Tak. Subit nie „wietrzeje” i nie staje się bezpieczny z upływem czasu. Niemieckie wytyczne wskazują, że kluczowy jest stan parkietu: uszkodzona podłoga ze szparami i luźnymi klepkami może podnosić stężenie WWA w mieszkaniu nawet po kilkudziesięciu latach.
Co więcej, niemiecka fundacja konsumencka Stiftung Warentest wykryła w starych klejach do parkietu nie tylko WWA. Znalazła w nich także PCB (polichlorowane bifenyle), dioksyny i furany.
Dlatego, w zależności od rodzaju kleju, przy pomiarze kontrolnym warto badać również te substancje. Przy starszych budynkach dobrze jest też sprawdzić, czy w innych materiałach nie ma azbestu.
Profesjonalne usuwanie subitu w całej Polsce – zapraszamy do nas
Usuwaniem subitu zajmujemy się od lat i pracujemy dokładnie według zasad opisanych powyżej. Nasza firma ma siedzibę w Kaliszu, ale dziś mamy zespoły działające w całej Polsce. Na rynku jesteśmy od ponad 10 lat i mamy za sobą setki zrealizowanych zleceń.
Co nas wyróżnia:
- Metoda bezpyłowa – subit usuwamy wydajnymi maszynami podłączonymi do profesjonalnych odkurzaczy przemysłowych, aby pył nie rozniósł się po domu.
- Bezpieczeństwo ekipy i domowników – pracujemy w specjalistycznej odzieży ochronnej i na sprzęcie dobranym do pracy z toksycznymi lepiszczami.
- Kompleksowość – usuwamy parkiety, płytki, subit, kleje i smołę, a posadzkę przygotowujemy pod nową podłogę.
- Terminowość – zawsze dotrzymujemy ustalonego czasu realizacji.
Znalazłeś subit pod parkietem? Zadzwoń pod numer +48 504 014 834 lub napisz na mariusz.ziemniak@gmail.com. Więcej informacji znajdziesz na stronie Profesjonalne usuwanie subitu.